'Zorla göç ettirilenlerin hakları göz ardı ediliyor'

img

İSTANBUL – Suriye iç savaşı ile başlayıp, Türkiye'nin saldırılarıyla devam eden göç sorununa dikkati çeken Göç İzleme Derneği üyesi İlyas Erdem, göç etmek zorunda bırakılanların uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyledi.

Var oluşundan itibaren daimi olarak hareket halinde olan insanların daha iyi koşullarda yaşam sürdürebilmek ya da doğal bir içgüdü ile sadece hayatta kalmak adına bulundukları yerlerden başka yerlere gitmelerine tekabül eden göç ve göçmenlik olgusu, günümüz dünyasının en önemli sorunu. Özellikle 18’inci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ulus devletlerin ortaya çıkıp, sınırların çizilmeye başlamasıyla göç ve göçmenlik siyasal bir nitelik hali kazandı. 
Göç üzerine araştırmaların yine yanı dönemde başlanması bu siyasallığının temel göstergelerinden biri. 
 
Dünya genelinde doğal afetler, din, yoksulluk, savaşlar, çatışmalar vb. nedenlerle her yıl milyonlarca insan göç etmen zorunda kalıyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Örgütü’nün (UNCHR) 2017 yılı raporuna göre, dünya genelinde göç etmek zorunda kalan kişi sayısı 68.5 milyon.
 
Türkiye’de de, diğer ulus devlet inşa süreçlerinde olduğu cumhuriyetin kuruluş yıllardan itibaren bugün “azınlık” durumuna düşürülen halklara ve farklı dinsel inançta olanlara yönelik göçertme politikaları izlendi. Yine Kürt sorununa etrafında 90’lı yıllarda yaşanan çatışmalı süreçle birlikte Kürtler yaşadıkları ülkenin doğusundaki topraklardan batı metropollerine sürgüne tabi tutuldu. Benzer bir süreç, geride bıraktığımız son birkaç yılda başvurulan aynı politikalar nedeniyle yeniden tekrarlandı.
 
Bugün dünya politikasını belirleyen bir hale dönüşen ise 2011’de başlayan Suriye iç savaşı ile birlikte yaşanan göçler. İç savaş sonrası Türkiye’deki kayıtlı Suriyeli sayısı, 21 Kasım 2019 tarihi itibarıyla 3 milyon 687 bin 244 kişi. 
Türkiye’nin 9 Ekim’de Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik başlatmış olduğu ve halen devam eden operasyonla birlikte hem sınırın öte tarafından hem de bu tarafından göçler yaşandı. 
 
Göç İzleme Derneği üyeleri Yeter Tan ve İlyas Erdem, son yıllarda yaşanan bu gelişmeler üzerinden göç olgusunun insan hayatı üzerindeki etkilerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi.  
 
90'LI YILLAR
 
Türkiye’de ülke içerisinde zorla yerinden edilmeye yol açan sebeplerin irdelenmesi gerektiği üzerinde duran İlyas Erdem, özellikle 90’lı yıllarda Kürdistan’da yaşanan göçlerin Kürtlerin kendi kültürlerini yaşatmak istemeleri, kendi kendilerini yönetme istemlerinden kaynaklandığını dile getirdi. Erdem, bu taleplerin şiddetle karşılanması dolayısıyla Kürtlerin dünyaya dağıldığını belirtti.
 
‘TÜRKİYE GERÇEKLİĞİ İLE YÜZLEŞEMEDİ’
 
Uluslararası müdahalelerle Suriye’de başlayan iç savaştan kaynaklı göç etmek zorunda bırakılan ve Türkiye’ye gelenlerin uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyleyen Erdem, “Suriye’deki durum bunu gösteriyor. Türkiye’ye herhangi bir saldırı olmadığı halde, oradaki Kürt varlığını yok etmeye kalktı. Türkiye, Suriye Kürtlerinin hak sahibi olup, Türkiye’deki Kürtlere örnek olmasını engellemek istiyor. Türkiye hükümeti kendi gerçekliği ile yüzleşmiş değil. Kürdistan’ı insansızlaştırma politikası hala devam ediyor. Suriye’de 60’lı yıllarda Kürtlere karşı bir ‘Arap kemeri’ oluşturulmuştu. Şimdi de Kürtlerin anayurdu olan topraklarında yaşayamayacağı kararını, bir kişi verebiliyor. Bu saldırılar ‘Kürt oluşumunu, Kürtleri kendi sınırlarımızda istemiyoruz’ demektir. Orada yaşamak isteyip istemediğine orada yaşayan halk karar verir” diye konuştu.
 
‘AMAÇ KOZMOPOLİT YAPIYI BOZMAK’
 
Türkiye’nin bölgede Türk, İslam ve Sünni bir yapı yaratmak istediğini vurgulayan Erdem, şunları ekledi: “Devlet ülke yaşayan diğer halklara nasıl yaşam olanağı vermediyse Suriye’nin kuzeyindeki halklara da yaşam olanağı vermek istemiyor. Suriye’de yaşayan halklar yüzyıllardır camilerde, kiliselerde ibadetlerini yapıyorlar. Bu müdahale aynı zamanda bu yapıyı da bozmaya yöneliktir. Türkiye’nin 1915’de Ermeni ve diğer halklara yaptıkları ile yüzleşmek istememesinden ileri gelir. Farklı etnik kimlikleri saygı gösteren bir politikaları yok. Dolayısıyla yapılan son saldırılar oradaki kozmopolit yapıyı, yüzyıllardır birlikte yaşayan insanları birbirinden ayrıştırmaya yöneliktir.” 
 
‘KADINLARDA SUÇLULUK DUYGUSU VAR’
 
Son süreçte yaşanan göçlerde en temel hakların dahi ihlal edildiğini ifade eden dernek üyelerinden Yeter Tan da, göç eden kişilerin genellikle benzer hak ihlallerine maruz kaldığını vurguladı. 
 
Yaşanan göçlerden en çok kadınların etkilendiğini kaydeden Tan, “Bizler kadınlara ‘tacize uğradınız mı?’ diye sorduğumuzda genel olarak aldığımız yanıt ‘ben yaşamadım ama benim bir yakınım yaşadı’ oluyor. Kadınların kendilerini rahat hissedebileceği, yaşadığı ihlalleri anlatabileceği, bir mekanizmaya ihtiyaç var. Kadınlar özellikle komşuluk ilişkilerinin eskisi gibi olmamasından dolayı birçok sorunla karşılaşıyorlar. Utanma hissi var;  özellikle devlet görevleri ile yüz yüze kaldıklarında karşılaştıkları sözlü tacizler ve üstlerinin aranmasından dolayı bir utanma hisleri vardı” diye belirtti.  
 
‘ÇATIŞMALARIN ETKİSİ DEVAM EDİYOR’
 
Son süreçte göç edenlerin bir gün topraklarına geri döneceğini düşünerek hareket ettiklerini söyleyen Tan, “Özellikle hamile ve belli bir hastalığı olan kadınlar için yaşam koşulları çok kötü. Gittikleri yerlerde ayrımcılıkla çok fazla karşılaşmışlar. Çünkü terörle mücadeleden dolayı göç etmek zorunda kalmışlar. Geldikleri okullarda ırkçı yaklaşımlara maruz kalmışlar. Okulda çocuklarının isimlerinden dolayı dışlandıkları ırkçı ve ayrımcı söylemlerle karşılaşmışlar. Belki çatışmalar eskisi gibi değil ama etkileri halen devam ediyor. Mesela çatışmalardan iki yıl sonra Nusaybin’de iftar yemeği veriliyor. İftar açılmadan önce top atılıyor; çocukların hepsi birden sofradan kaçıp gidiyor. Halen etkisin canlı olduğunu anlayabiliriz” dedi.
 
‘KADINLARA PSİKO DESTEK SAĞLANMALI’
 
Göç eden kadınların psikolojik olarak içe kapanık olduklarını ve metropollere uyum sorunu yaşadığını belirten Tan, “Kadınların yaşadıklarından dolayı çocuklarına şiddet uyguladıklarını da gözlemledik. Bölgede bütün kentler bir garnizona dönmüş durumda. Giriş ve çıkışlarda 3, 4 defa arama yapılıyor. Sivil toplum kuruluşlarının bu sorunlar üzerinde durması gerekir. Bölgeye yönelik psiko destek sağlama ile ilgili adımlar atılması gerekiyor. İmkân sağlanırsa dernek olarak, çatışmalı bölgelerde psiko destek sağlayabiliriz. Bölgede özellikle kadınlara çok acil bir şekilde bu destek sağlanmalıdır” diye konuştu. 

Diğer başlıklar

20:02 Arpat: İmza attığınız sözleşmelere göre suçlusunuz
19:32 Doku Ailesi: O kişinin Gülistan olduğu yönünde bilgimiz yok
19:05 HDP 3’üncü Kadın Konferansı’nın ilk gün programı sona erdi
18:31 'KHK’lar gidecek biz kalacağız' dediler
17:50 'Kanal İstanbul istihdam değil rant yaratacak'
17:21 Kanal İstanbul’a karşı insan zinciri
16:42 ABD ve Rus askerleri burun buruna geldi
16:20 Halkevi Mersin Şubesi yeni yönetimini belirledi
15:57 20 yaşındaki genç intihar etti
15:53 Siverek’te 2 çocuktan haber alınamıyor
15:49 İstanbul'da polis bir kişiyi öldürdü
15:45 3 kentte hasta tutuklular için eylem: Cezaevi koşulları ölüme davetiye çıkarıyor
15:31 Erdoğan 'Berlin Zirvesi' öncesi Hafter'e destek verenleri hedef aldı
15:20 Demirtaş'tan Hrant Dink'e mektup
15:15 2019’da Türkiye’de en az 1736 işçi, İzmir’de ise 74 işçi can verdi
14:24 Kayıp yakınlarından Gülistan Doku tepkisi: Vali kara tablonun üstünü örtmek istiyor
14:17 Kılıçdaroğlu: Farklı düşündükleri için öğretmenlerin ihraç edilmesi doğru değil
14:11 Dink ve Ocak ayında katledilen gazeteciler anıldı
13:56 Somali'de Türk mühendislerin bulunduğu lokantaya bombalı saldırı
13:46 Silopi’de kadınlar Gülistan Doku’yu sordu
13:35 Abdullah Canan’ın oğlu: Bunlar DAİŞ’in öğretmenleridir
12:54 ‘Bu pınardan barış akmaz’ haberine dava
11:45 Yüksekdağ: Hep birlikte değiştirebiliriz
11:44 HDP 3’üncü Kadın Konferansı başladı
Buldan: 2019 direniş yılıydı, 2020 zafer yılı olacak
11:41 Ailelerin İmralı başvurusu yine reddedildi
11:39 'Yasak kararı kolluk güçlerinin taraf ve fail olduğunun ispatı'
10:51 ‘Ulusal Birlik Çalıştayı’ başladı: Başka seçenek yok
10:17 Mardin'de istinat duvarı örme çalışması sırasında mağara bulundu
10:16 Hrant Dink vurulduğu yerde anılacak
09:34 Kîno Gabriyel: Lavrov’a iletilen raporlar gerçek dışı
09:14 Emek ve Demokrasi Güçleri: Dersim’de özel savaş politikaları uygulanıyor
09:03 Tutuklu yazarların kitapları imzalanacak
09:03 Özgür basını son nefesine kadar savundu
09:03 Çocuk yardımı için başvuran gazeteciye ajanlık teklifi
09:02 Hrant Dink'in arkadaşları: Yaşasaydı cezaevinde olurdu
09:01 DTK Eşbaşkanı Güven: Tek engel ulusal birlik eksikliği
09:00 18 OCAK 2020 GÜNDEMİ
08:16 Rahşan Ecevit hayatını kaybetti
17/01/2020
23:50 Berlin’de yapılacak Libya konferansının taslak metnine ulaşıldı
20:37 SOHR: Türkiye, paramiliter gruplara mensup bin 750 kişiyi Libya'ya gönderdi
20:33 MKGP’den Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü’ne: İddiaları gündeme taşımak görevimiz
20:24 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü gazetecileri hedef gösterdi
20:06 Kadıköy'de ‘Sağlıkta Şiddet Yasası Çıkarılsın' nöbet eylemi
19:11 Dersim Barosu’ndan 3 uzman çavuş hakkındaki iddialara ilişkin suç duyurusu
18:33 Ankara’da gözaltına alınan kadınlar serbest bırakıldı
18:30 Emekçiler Haber-Sen'in kuruluşunu kutladı
18:20 HKP’den YSK’nin seçime girecek partiler listesine itiraz
18:15 ‘Metal işçileri isyan ediyor’
18:00 Kanal İstanbul ÇED raporu onayına tepki: Halkın iradesi çiğnendi
17:43 Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ağı Doku’ya dair rapor hazırlayacak
17:36 7 gündür kayıp olan Keldani çifte hala ulaşılamadı
17:22 Demirtaş: Yan yana gelmek, konuşmak, birlikte olmak kimseye zarar vermez
17:06 Yeni infaz düzenlemesi Erdoğan'a sunuldu
17:03 Nurcan Bakır için Adana'da taziye kuruldu
16:49 Gülistan Doku olabileceğinden şüphe edilen yeni görüntülere ulaşıldı
16:48 Merkel Türkiye’ye geliyor
16:38 Mersin Tiyatro Derneği Genel Kurulu'nu yaptı
16:29 Kanal İstanbul ÇED raporunun onaylanmasına uzmanlardan tepki
16:19 Bulut: Sağlıkta şiddeti protesto ederken polis şiddetiyle karşılaştık
16:18 HDP’ye dayanışma ziyareti
16:17 Eğitim Sen’den yarıyıl raporu: Çok sayıda öğrenci ve öğretmen mağdur edildi
16:10 Tehdit edilen öğrenciler suç duyurusunda bulunup, İHD’ye başvurdu
15:48 Çocuğunu istismar eden baba gözaltına alındı
15:47 Bahçeli: Yetki verin FETÖ’nün siyasi ayağını biz bulalım
15:45 Erdoğan: Mektup gizli, açıklayamam
15:23 Diyarbakır Baro Başkanı Aydın: Yargı iktidarın arka bahçesine dönüştü
15:17 Çocuklu annelere ücretsiz ulaşım
15:14 Eğitim Sen Diyarbakır şubelerinden dönem sonu raporu
15:08 İHD 2019 yılı raporu: 61 kişiye ajanlık dayatıldı
14:53 ‘Sağlıkta şiddete son’ diyen sağlıkçılara polis şiddeti!
14:48 Kubilay: Siz Ferhat olamazsınız, para dışında kimseye sevdalanamazsınız
14:37 CHP’de kurultay tarihi belli oldu
14:25 Açlık Grevlerini İzleme Heyeti: Ses ver, Grup Yorum üyeleri yaşasın
13:44 Dersim’de valiye ‘huzur’ tepkisi
13:12 Kanal İstanbul ÇED raporu onaylandı
13:11 'Ulusal Birlik Çalıştayı' yarın başlıyor
13:10 Aileler İmralı’ya gitmek için başvuru yaptı
12:50 Şehriban Çatı’yı öldüren erkek tutuklandı
12:37 PİA Genel Başkanı Kamaç: Kürtler bir yüzyılı daha kaybetmemeli
12:16 Elektrik dağıtım şirketine rekor ceza
12:09 HDP’de büyük kongre öncesi konferans
12:01 ‘İktidar kontrol edemediği medyayı yok etmek istiyor’
11:33 Yaşam Nöbeti kazandı: Faytonlar kaldırılıyor
11:26 Diyarbakır’a kar yağıyor
11:24 3 uzman çavuşun tecavüzünü böyle gizlediler!
11:09 Sara Kaya tahliye edilmedi
10:44 Şırnak Valiliği'nden 7 gün sonra açıklama: Aramalar sürüyor
10:34 ‘Kürtçe yaşamak gerekiyor’
10:30 Torunlarını istismar eden dedeye 23 yıl ceza verildi
10:10 Suriye’de beş milyon çocuk yerinden edildi
09:45 Tutuklulardan İHD’ye ‘ihlal’ mektupları: 'Kürt' geçen yayınlar verilmiyor
09:43 Haftanın filmleri
09:08 Kayyım Ayşe Şan Kadın Kitap ve Konuk Evi'nin kapısına kilit vurdu
09:08 HAK-PAR Genel Başkan Yardımcısı Çınar: Ulusal birlik için mutabakat lazım
09:07 Üstün: Kanal göç yollarını ve türleri yok edecek
09:03 Belediyelere alınmayan meclis üyeleri suç duyurusunda bulunacak
09:03 Kayyımın su zammı çizelgesi siteden kaldırıldı: Suçüstü yakalandılar
09:00 ‘Ev kiramı ödemek için buzdolabı ve çamaşır makinasını sattım’
09:00 Sular çekilince büyük zarar ortaya çıktı
09:00 Hrant’tan önce, Hrant’tan sonra...